Uzaya gönderilecek bir yapının boyutunu belirleyen sınırlardan biri, roketin yük bölmesine sığıp sığmaması. Caltech mühendislerinin DARPA desteğiyle geliştirdiği ASTRA ise yapıyı Dünya’da tamamlayıp fırlatmak yerine parçalarını yörüngede birleştiriyor. Uzayda otonom yapı inşa eden ilk robot unvanını kazanan sistem, montaj görevini astronotlara ihtiyaç duymadan tamamladı. Mart 2026’da uzaya fırlatılan ASTRA, karbon fiber tüpleri ve alüminyum bağlantıları kullanarak kendi kafes yapısını kurdu. Dünya’dan yüzlerce kilometre yüksekte, insan müdahalesi olmadan gerçekleştirilen bu test; gelecekte haberleşme antenlerinin, teleskopların ve güneş enerjisi istasyonlarının doğrudan uzayda kurulabilmesi açısından önem taşıyor. Büyük yapıları tek parça hâlinde fırlatmak gerekmeyecek Büyük antenler ve teleskoplar, daha tasarım aşamasında roketin yük bölmesine göre şekilleniyor. Mühendisler, bu dar alana sığmaları için bazı yapıları katlanabilir biçimde tasarlıyor. Yapı, yörüngeye ulaştığında açılarak kullanılacağı hâli alıyor. ASTRA ise parçaları uzayda birleştiriyor. Bu sayede antenin ya da teleskobun tamamını roketin içine sığdırmak gerekmiyor; parçaların sığması yeterli oluyor. Roketin taşıyabileceği ağırlık yine bir sınır, ancak kurulacak yapı yük bölmesinden çok daha büyük olabiliyor. Robot kol, parçaları sırayla birleştiriyor Sistemde bir robot kol ve montaj parçalarını depolayan dağıtıcılar bulunuyor. Kol, karbon fiber tüpleri sırayla alıp alüminyum bağlantılarla birleştiriyor. Tüpler birbirine eklendikçe yansıtıcı antenin taşıyıcı iskeleti ortaya çıkıyor. Kafes adı verilen bu iskeleti, birbirine bağlı tüplerden oluşan bir çerçeve gibi düşünebiliriz. Yapıda esnek bir Kapton film de kullanılıyor. Bu malzemeler sayesinde yapı, dayanıklılığını korurken hafif kalabiliyor. Hedef, uzayda daha büyük tesisler kurabilmek ASTRA’nın testi, bu yaklaşımın yörüngede uygulanabildiğini gösteren bir başlangıç. Sonraki hedefler arasında çok daha büyük antenlerin, radyo teleskoplarının ve güneş enerjisi panellerinin robotlarla kurulması bulunuyor. Kilometrelerce uzanabilecek uzay tesisleri de bu yaklaşımın gelecekteki kullanım alanları arasında görülüyor.